Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2009

Βίοι αντιπαράλληλοι: Οι αιμομίχτες Λωτ και Οιδίποδας


[[ δαμ-ων ]]

Στην βιβλική γενεαλογία μαθαίνουμε ότι ο Θάρα, ο πατέρας του Αβραάμ, είχε γιους τους Ναχώρ και Αράν. Ο Αράν πέθανε νωρίτερα από τον πατέρα του τον Θάρα. Γιος του Αράν ήταν ο Λωτ, που συνδέεται με την καταστροφή των Σοδόμων και Γομόρων.
Στα τρυφερά μαθητικά μας χρόνια, στα θρησκευτικά του δημοτικού, θυμάμαι πως διδαχτήκαμε τον εβραϊκό μύθο του Λωτ, στον οποίο υπερτονίστηκε η ενάρετη ζωή του. Εκεί γνωρίσαμε έναν εκλεκτό της Εβραϊκής εκδοχής του Θεού, του Γιαχβέ, τον οποίο μας παρουσίασαν σαν υπόδειγμα ηθικού ανθρώπου, παράδειγμα για να τον μιμηθούμε. Δεν διδαχτήκαμε, όμως επίσημα, τον ελληνικό μύθο του Οιδίποδα. Ο δάσκαλος μας μίλησε κάποτε για το αίνιγμα της Σφίγγας, το οποίο έλυσε ο Οιδίποδας. Γι’ αυτό το επίτευγμα, πήρε ως έπαθλο για γυναίκα την μητέρα του, από την οποία απόχτησε τέσσερα παιδιά. Έτσι, μείναμε με την εντύπωση πως ο Οιδίποδας ήταν ένας αισχρός κι ανόσιος αιμομίχτης. Πέρασαν πολλά χρόνια από τότε, κι όσοι αναζητήσαμε την πηγαία γνώση, αυτή που δεν περνάει από τους παραμορφωτικούς καθρέφτες του διαστρεβλωτικού δογματισμού. Γνωρίσαμε την αλήθεια ή την πλησιάσαμε κατά το δυνατό. « Γνώσεσθε στην αλήθειαν, και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς » μας έχει παραγγείλει ο μεγάλος Δάσκαλος Ιησούς, που κι αυτουνού τα λόγια έχουν περάσει από τα διαστρεβλωτικά φίλτρα των συμφερόντων του ιερατείου. Γνωρίζοντας την αλήθεια ελευθερωνόμαστε από προκαταλήψεις κι αγκυλωτικές προσκολλήσεις. Καμία προπαγάνδα των ζηλωτών χριστιανών περί παγανιστών- ειδωλολατρών αρχαιοελλήνων δεν απομακρύνει την σκέψη μας από την ηθική συμπεριφορά των προγόνων μας, που ζούσαν για την αρετή και το αγαθό, που ήσαν εραστές του κάλλους σε κάθε έκφανσή του.
Θα αντιπαραθέσουμε εδώ την μυθολογική ιστορία του Λωτ με την μυθιστορία του Οιδίποδα. Είναι και οι δύο ακούσιοι αιμομίχτες, με τον Λώτ σε βαρύτερη μορφή.
Ο Λώτ
Η Π.Διαθήκη, λοιπόν, μας αναφέρει πως ο Λωτ ήταν γιος του Αράν, αδελφού του Αβραάμ, και χαρακτηρίζεται ως ενάρετος και δίκαιος. Μάλιστα η εκκλησία μας τον γιορτάζει στις 9 Οκτωβρίου.
Ενώ στην αρχή θείος κι ανιψιός ζούσαν μαζί βόσκοντας τα κοπάδια τους, όταν άρχισαν να μαλώνουν οι υπηρέτες τους για τα βοσκοτόπια, αναγκάστηκαν να χωρίσουν και να τραβήξει ο καθένας το δρόμο του. Ο Λώτ διάλεξε για διαμονή του την κοιλάδα του Ιορδάνη, που ήταν πολύ εύφορη. Εκεί είχαν χτιστεί οι δύο πόλεις, τα Σόδομα και τα Γόμορα, που έμειναν στην ιστορία για την καταστροφή τους με φωτιά. Η περιοχή ήταν εξαίσια. Το κείμενο μας λέει χαρακτηριστικά: « ότι πάσα ην ποτιζομένη προ του καταστρέψαι τον Θεόν Σόδομα και Γόμορα, ως ο παράδεισος και ως η γη Αιγύπτου »
Όταν οι κάτοικοι στα Σόδομα και τα Γόμορρα ξέφυγαν εντελώς από τον δρόμο της αρετής και περιέπεσαν στην αχαλίνωτη αμαρτία (*1), δύο άγγελοι Κυρίου κατέβηκαν από τον ουρανό και υπέδειξαν στον ενάρετο Λωτ να πάρει την οικογένειά του και να φύγει μακριά, γιατί οι δύο αμαρτωλές πόλεις θα καούν από την οργή του Κυρίου. Διαβάζουμε στη “Γένεση”:
[[ Oι δύο άγγελοι έφτασαν στα Σόδομα το βράδυ, και ο Λωτ καθόταν στην πύλη της πόλης. Μόλις τους είδε, σηκώθηκε να τους προϋπαντήσει και τους προσκύνησε, πέφτοντας με το πρόσωπο στη γη. «Παρακαλώ, κύριοί μου», τους είπε, «ελάτε στο σπίτι του δούλου σας να περάσετε τη νύχτα. Να πλύνετε τα πόδια σας, και το πρωί σηκώνεστε και συνεχίζετε το δρόμο σας». Εκείνοι απάντησαν : «Όχι, θα περάσουμε τη νύχτα έξω». Ο Λωτ όμως επέμενε κι έτσι αποφάσισαν να μείνουν μαζί του και πήγαν σπίτι του. Τους ετοίμασε δείπνο, έψησε άζυμα ψωμιά και έφαγαν.
Πριν όμως κοιμηθούν, οι άντρες των Σοδόμων περικύκλωσαν από παντού το σπίτι του. Ήταν όλος ο αντρικός πληθυσμός της πόλης, νέοι και γέροι. Φώναζαν στο Λωτ και του έλεγαν: «Πού είναι εκείνοι οι άνθρωποι που ήρθαν σπίτι σου απόψε; Φέρ’ τους μας έξω, να συνευρεθούμε μαζί τους!»
Τότε ο Λωτ βγήκε έξω να τους μιλήσει κι έκλεισε πίσω του την πόρτα. «Σας παρακαλώ αδέρφια μου», του έλεγε, «μην κάνετε κανένα κακό. Να, έχω δύο κόρες, που δεν έχουν γνωρίσει άντρα. Θα σας τις φέρω, κι εσείς κάντε τους ό,τι σας αρέσει. Μόνο στους ανθρώπους αυτούς μην κάνετε τίποτα• είναι φιλοξενούμενοί μου κι ήρθαν να προστατευτούν στο σπίτι μου». ]] ( Γένεσις, ιθ’ 1-8).

( Συνεχίζεται εδώ με την μυθιστορία του Οιδίποδα )

Δεν υπάρχουν σχόλια: