… Η Οδύσσεια του Ελληνισμού και ο …δρόμος… για την Ιθάκη…

[[ δαμ-ων ]]

Όταν ο πρωθυπουργός από το Καστελόριζο, όπου συμβολικά βρισκόταν, ενεργοποίησε τον Μηχανισμό Στήριξης, που ουσιαστικά άνοιξε τις πύλες για την είσοδο του ΔΝΤ στη χώρα μας, μίλησε για την Οδύσσεια του Ελληνισμού και τον δρόμο για την Ιθάκη. Είπε: «Βρισκόμαστε σε μια δύσκολη πορεία, μια νέα Οδύσσεια για τον Ελληνισμό. Όμως, πλέον, ξέρουμε το δρόμο για την Ιθάκη και έχουμε χαρτογραφήσει τα νερά. Μπρoστά μας έχουμε ένα ταξίδι με απαιτήσεις από όλους μας, αλλά με μια νέα συλλογική συνείδηση και κοινή προσπάθεια θα φθάσουμε εκεί ασφαλείς, πιο σίγουροι, πιο δίκαιοι, πιο περήφανοι…»

Σ’ αυτό το άρθρο θα εκφράσουμε κάποιες σκέψεις και κάποιες αντιρρήσεις για τον παραλληλισμό της δεινής πολιτικής και οικονομικής κατάστασης, που βιώνουμε, με το έπος του Ομήρου.

Μετά την λήξη του πολέμου στο Ίλιο, λοιπόν, ο Οδυσσέας, όπως όλοι οι άλλοι Έλληνες βασιλιάδες με τους άντρες που επέζησαν, πήρε το δρόμο της επιστροφής για την Ιθάκη. Στη δεκάχρονη πολιορκία πολλές φορές παραβίασε τους γραφτούς και άγραφτους ηθικούς νόμους. Εξάλλου ο πόλεμος πολλές φορές αποκτηνώνει τον άνθρωπο. Για τις προσβολές κατά των Θεών όμως που διέπραξε στην Τροία (ύβρις) επήλθε η τιμωρία του (νέμεσις), με τη δεκάχρονη περιπλάνηση πριν φτάσει στην Ιθάκη. Αρχικά, για τον Οδυσσέα, οι Θεοί δεν είχαν αποφασίσει για μια τόσο μεγάλη τιμωρία, αλλά όταν ο Οδυσσέας τύφλωσε τον Πολύφημο, οπότε εξόργισε τον Ποσειδώνα, ο οποίος ορκίστηκε να μην τον αφήσει ποτέ να επιστρέψει στην Ιθάκη. Όλες οι περιπέτειες και περιπλανήσεις του Ιθακίσιου βασιλιά περιγράφονται λεπτομερώς από τον Όμηρο στην “Οδύσσεια”.

Επομένως, επειδή ο Οδυσσέας είχε επιτελέσει “ύβριν” στην άλωση της Τροίας, και ενεργοποιήθηκε η “Νέμεσις”. Για τους προγόνους μας οι δύο αυτές λέξεις είχαν την ακόλουθη ερμηνεία:

Ύβρις: η υπέρβαση του ανθρώπινου μέτρου, αλαζονική συμπεριφορά, αυθάδεια που πηγάζει από ένα υπερβολικό πάθος ή από τη συναίσθηση μιας υπερβολικής δύναμης.

Νέμεσις: η τιμωρία που επιβάλλεται από μία ανώτερη δύναμη σε όποιον παραβαίνει τους ηθικούς νόμους, η θεία δίκη.

Έτσι για τους αρχαίους Έλληνες: ένας ήρωας που υπερβαίνει τα ανθρώπινα μέτρα και αμφισβητεί μ’ αυτόν τον τρόπο την παντογνωσία και παντοδυναμία των θεών (ύβρις), τυφλώνεται πνευματικά από τους θεούς (άτη) και διαπράττει ένα ολέθριο σφάλμα (κατά το «μωραίνει ο Κύριος ον βούλεται απολέσαι»). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τελικά να απονεμηθεί θεία δίκη (νέμεσις) με την τιμωρία του ή για την ακρίβεια με την πληρωμή του σφάλματος που διεπράχθη (τίσις). Έτσι, οδηγούμαστε τελικά στη λύτρωση του ήρωα και των θεατών από το έλεος και το φόβο που βίωσαν (κάθαρσις) και στην αποκατάσταση της θεϊκής τάξης. Θα αναφέρουμε εδώ σαν παράδειγμα το γνωστό στίχο από τους "Πέρσες" του Αισχύλου ...

Η συνέχεια >>> εδώ