Σύζυγοι και τέκνα του Δία: viii Σεμέλη- Διόνυσος

[[ δαμ-ων ]]

Διόνυσος (Α΄)

Ο Διόνυσος είναι ο αρχαίος ελληνικός θεός της βλάστησης αλλά και της ανάπτυξης των δυνάμεων της ζωής. Ανήκει στη δεύτερη γενιά των Ολύμπιων θεών, όντας γεννημένος από τον βασιλιά των θεών Δία και μια θνητή. Πρόκειται για έναν από τους πιο πλατιά, γεωγραφικά και κοινωνικά διαδεδομένους θεούς του αρχαιοελληνικού πανθέου. Αν και θεωρούσαμε τον Διόνυσο ως έναν από τους νεώτερους θεούς, σήμερα γνωρίζουμε πως λατρευόταν στον ελληνικό χώρο από τους πρώιμους μυκηναϊκούς χρόνους. Το όνομά του αναφέρεται σε κείμενα της γραμμικής γραφής Β’ από την Πύλο, κι έχει σαν πρώτο συνθετικό το όνομα του Δία, που σημαίνει πως γεννήθηκε από τον Δία, ενώ το δεύτερο συνθετικό ίσως να σημαίνει πως ανατράφηκε στη Νύσα.

Καμία θεότητα της ελληνικής Μυθολογίας, μας λέει ο Γάλλος ακαδημαϊκός Jean Richepin, δεν ήταν τόσο δημοφιλής, όσο ο Διόνυσος, αλλά και καμιάς η μυθική ιστορία και ιδιαίτερα η προέλευση δεν έθεσαν τόσα προβλήματα, ακόμη κι από την αρχαιότητα. Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης, που έζησε τον 1ο μ.Χ. αιώνα, γι’ αυτό το θέμα έγραψε: « Οι αρχαίοι μυθογράφοι και οι αρχαίοι ποιητές δεν είναι σύμφωνοι στα όσα λέγουν για το Διόνυσο. Διέδωσαν γι’ αυτόν πολλές θαυμαστές διηγήσεις, τόσο που είναι δύσκολο να μιλήσει κανείς για τη γέννηση και τη δράση του θεού ».

Για το όνομά του ο Πλάτωνας αναφέρει: « … Άλλωστε και οι θεοί είναι φιλοπαίγμονες. Διόνυσος είναι ο “διδούς τον οίνον” (αυτός που προσφέρει το κρασί), “Διδοίνυσος”, όπως τον λένε στ’ αστεία, επειδή κάνει τους περισσότερους απ’ όσους πίνουν “οίεσθαι νουν έχει” (να νομίζουν πως έχουν τα λογικά τους) ενώ δεν έχουν, ώστε θα ήταν πολύ σωστό ν’ αποκληθεί “οιόνους”. » (Πλάτωνας, “Κρατύλος”, 406c)

Μετά από 8 αιώνες περίπου, ο νεοπλατωνικός Πρόκλος αναλύει τα όσα έγραψε ο Πλάτωνας, μεταφέροντάς μας την ακόλουθη εξήγηση: « Τον κύριό μας τον Διόνυσο οι θεολόγοι πολλές φορές τον αποκαλούν “Οίνο” με βάση τα τελευταία του δώρα, όπως ο Ορφέας: “Τη ρίζα από μονή που ήταν την έκαναν τριπλή.” Και πάλι: “Του Οίνου όλα τα μέλη παρ’ τα με προσοχή και φέρ’ τα μου.” Και αλλού: “Ήτανε οργισμένη με τον Οίνο, τον γιο του Δία.” Αν λοιπόν ο ίδιος ο θεός ονομάζεται έτσι, είναι φανερό ότι και οι πρώτες και οι ενδιάμεσες ενέργειές του θα μπορούσαν να πάρουν την ίδια ονομασία με την τελευταία, ώστε ο Σωκράτης, στο σημείο αυτό του διαλόγου, αποβλέποντας σε τούτο ακριβώς το στοιχείο ονομάζει τον θεό “Δεδοίνυσο”, ξεκινώντας από τον οίνο, ο οποίος, όπως αναφέρθηκε, μπορεί να δηλώνει όλες τις δυνάμεις του θεού.

Η συνέχεια >>> VAGIAblog