Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ωρωπός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ωρωπός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Αεροπλάνα, αυτοκίνητα και νερό…


Του Δρ. Γιάννη Ζαμπετάκη, izabet@chem.uoa.gr

Το νερό είναι το πιο πολύτιμο μόριο της Γης αφού όλες οι βιοχημικές αντιδράσεις που μας κρατούν εν ζωή γίνονται σε υδατικά διαλύματα. Χάρη στο νερό ζούμε μιας και το 60% του βάρους μας είναι νερό. Το νερό έχει μοριακό βάρος (ΜΒ) 18 και με τόσο μικρό ΜΒ θα έπρεπε να είναι αέριο αλλά χάρη στο δεσμό υδρογόνου είναι υγρό κι έτσι υπάρχει ζωή στη Γη. Χωρίς νερό, δεν μπορεί να ζήσει ο άνθρωπος αλλά και τα φυτά που μας χαρίζουν τρόφιμα. Στο νερό οφείλουμε το ζην αλλά και το ευ ζην αφού πολλά τρόφιμα και ποτά που μας προσφέρουν ευχαρίστηση είναι υδατικά διαλύματα (από τις φράουλες μέχρι τα αποστάγματα).
Στην χημεία και την τεχνολογία των τροφίμων, το νερό είναι κύριο συστατικό σε πολλά τρόφιμα και χρήσιμος διαλύτης σε πλήθος εφαρμογών. Το ποσοστό του νερού σε ένα τρόφιμο (εκφρασμένο ως ενεργότητα νερού) είναι ευθέως ανάλογο με το πόσο ευαλλοίωτο είναι αυτό το τρόφιμο. Για παράδειγμα, τρόφιμα με μεγάλη ενεργότητα νερού (φρούτα και γάλα) είναι πολύ ευαλλοίωτα ενώ τρόφιμα με μικρή ενεργότητα νερού (π.χ. μέλι, γλυκά κουταλιού) είναι ελάχιστα ευαλλοίωτα και άρα έχουν μεγάλη διατηρησιμότητα.
Το νερό, ως το μόριο της ζωής, θα έπρεπε να μας απασχολεί σε καθημερινή βάση. Όχι ως προς την ποσότητά του αλλά κυρίως ως προς την ποιότητά του. Εξηγούμαι με ένα «ασώπειο» παράδειγμα: σήμερα ξέρουμε ότι λίγα χιλιόμετρα πιο βόρεια από την Αθήνα, στα Οινόφυτα, στον Ωρωπό και την Αυλίδα πίνουν εδώ και πολλά χρόνια και ακόμα και σήμερα νερό με καρκινογόνο Cr(VI), αφού έχει μολυνθεί πλήρως ο υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας! Το Cr(VI) έχει φτάσει πλέον και στο νερό που βγαίνει από τις βρύσες των σπιτιών στη Θήβα αλλά και στα Βάγια. Το καρκινογόνο Cr (VI) εξαπλώνεται γοργά ως καρκίνωμα! Και πώς να μην εξαπλώνεται όταν ακόμα και σήμερα υπάρχουν βιομηχανίες επεξεργασίας αλουμινίου που ρίχνουν απόβλητα με 291 μg/l (ναι! 291 μg/l!) Cr (VI) στον Ασωπό ποταμό, όταν η ελληνική δικαιοσύνη (πρωτοδικείο Θηβών) έχει ορίσει ότι η συγκέντρωση του Cr (VI) στο νερό πρέπει να είναι μηδέν (0) ; ; ;
Όταν χάσουμε περίπου το 5% του νερού στο σώμα μας, αισθανόμαστε δίψα. Όταν όμως πίνουμε μολυσμένο νερό, η μεν δίψα εξαφανίζεται αλλά ο οργανισμός μας επιβαρύνεται με τους προαναφερθέντες μολυντές οι οποίοι βιοσυσσωρεύονται και επιβαρύνουν μακροπρόθεσμα την υγεία μας. Είναι συνεπώς επιστημονικά και κοινωνικά επιτακτικό να εστιάσουμε στο πρόβλημα της ποιότητας του νερού που μας διανέμουν για να πίνουμε και για να παράγουμε τρόφιμα. Σήμερα, που η ανεξέλεγκτη ρύπανση οδηγεί στο θάνατο (200 πουλιά φλαμίνκο στη λίμνη Κορώνεια τον Σεπτέμβρη του 2007, 1.000 τόνοι ψάρια στον Αμβρακικό κόλπο τον Φλεβάρη του 2008 ενώ στα Οινόφυτα οι θάνατοι από καρκίνο ήταν 6% το 1989 αλλά σήμερα είναι 36%!), το να μιλάμε για την ποσότητα του νερού και να αγνοούμε την ποιότητά του είναι τουλάχιστον επιστημονικά κοντόφθαλμο. 
Για την συνολική αντιμετώπιση της υδάτινης επικινδυνότητας, θα πρέπει επίσης να μελετήσουμε και ποια τρόφιμα παράγονται στις περιοχές με μολυσμένο νερό και να κρίνουμε επιστημονικά κατά πόσον αυτά τα τρόφιμα είναι επικίνδυνα για τη Δημόσια Υγεία. Για παράδειγμα, μια πατάτα ή ένα καρότο από τη Θήβα, πόσο συνολικό χρώμιο περιέχει;
Στην περιοχή του Ασωπού που λειτουργεί η βιομηχανική ζώνη των Οινοφύτων με διατάξεις της χούντας, σήμερα υπάρχουν συγκεκριμένες εταιρείες που ρυπαίνουν με Cr (VI). Οι εταιρείες αυτές (θα έπρεπε να) είναι γνωστές τόσο στους επιθεωρητές Περιβάλλοντος (Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, ΕΥΕΠ) όσο και στο Εθνικό Συμβούλιο Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) διότι οι εταιρείες αυτές διαθέτουν και περιβαλλοντική πιστοποίηση, είτε κατά ISO14001 (με την υψηλή εποπτεία του ΕΣΥΔ και του βρετανικού ΕΣΥΔ (UKAS), είτε κατά EMAS από το ΥΠΕΧΩΔΕ. Το πρότυπο ISO14001 ορίζει ρητώς ότι η εταιρεία πρέπει να έχει περιβαλλοντική πολιτική που μεταξύ άλλων να περιλαμβάνει δέσμευση για συμμόρφωση με τις εφαρμοστέες νομικές απαιτήσεις. Συνεπώς, πώς γίνεται αυτές οι εταιρείες να είναι πιστοποιημένες κατά ISO14001 ή EMAS αλλά να ρυπαίνουν με Cr (VI); 
Το τελευταίο ερώτημα σχετίζεται με το καθεστώς των αδειοδοτήσεων: μια βιομηχανία (π.χ. αυτοκινητοβιομηχανία ή αεροπορική βιομηχανία) όταν δεν δηλώνει στην άδεια λειτουργίας της την επιφανειακή επεξεργασία του σασί ενός αυτοκινήτου ή ενός φτερού αεροπλάνου, τότε προφανώς αποκρύπτει την χρήση Cr (VI)! Οι νομαρχίες που δίνουν τις άδειες λειτουργίας ή οι επιθεωρητές της ΕΥΕΠ, γιατί δεν ελέγχουν στην πράξη τις πραγματικές δραστηριότητες μιας προς αδειοδότηση εταιρείας πριν της επιτρέψουν να λειτουργεί; Στους ελέγχους αυτούς, αν δεν ελεγχθεί η φάση της επιφανειακής επεξεργασίας, δεν θα βρεθεί… Cr (VI), και αυτό γίνεται σήμερα στον Ασωπό... Να πώς τα μέρη των αυτοκινήτων και των αεροπλάνων που παράγονται στον Ασωπό …ρυπαίνουν το νερό, τα τρόφιμα, τη Ζωή μας…Με άλλα λόγια, οι εμπλεκόμενες βιομηχανίες, επειδή δεν δηλώνουν αναλυτικά όλες τις χρησιμοποιούμενες διεργασίες παραγωγής σε αμφιβόλου αξιοπιστίας περιβαλλοντικές μελέτες, τότε καταλήγουν απλά να ρυπαίνουν κατά παράβαση κάθε νόμου και επιστημονικής λογικής! 
Μόνο αν αντικρύσουμε κατάματα τα παραπάνω προβλήματα, θα μπορούμε να λέμε ότι μας απασχολεί σοβαρά το νερό, τα τρόφιμα και το περιβάλλον. Μέχρι τότε, μπορούμε να είμαστε δήθεν οικολόγοι αγνοώντας παντελώς την άλλη, την σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού. Μέχρι τότε, οι θάνατοι από καρκίνο στα Οινόφυτα και στον Ωρωπό θα καλπάζουν ενώ οι παλιές παράνομες αδειοδοτήσεις βιομηχανιών στην ταναγραϊκή γη θα ισχύουν καλώς…

Πέμπτη 21 Αυγούστου 2008

Διαχείριση κρίσεων, έλεγχοι και τουρισμός...


Από τον Δρ. Ι. Ζαμπετάκη, Λέκτορα της Χημείας Τροφίμων... ( TO BHMA Online)

Το 2006 δύο παιδάκια από τη Μ. Βρετανία είχαν βρει τραγικό θάνατο σε ένα ξενοδοχείο κυπριακών συμφερόντων στην Κέρκυρα ενώ στην ίδια εταιρεία ανήκε (και ακόμη ανήκει θαρρώ!) και το διαμάντι του βυθού (κατά κόσμον «Sea Diamond») της καλντέρας στη Σαντορίνη από τον Απρίλιο του 2007. Πριν από λίγες εβδομάδες είχαμε τον τραγικό θάνατο ενός αυστραλού τουρίστα στη Μύκονο, ενώ στo Πέραμα (πέρασμα στον Αδη) τα πιστοποιητικά gas free δίνονται τόσο ελεύθερα και τόσο ανεύθυνα! Ενα τραγουδάκι που μας προέτρεπε «σαν ερωτευμένοι πιγκουίνοι να πάμε στη Μύκονο και στη Σαντορίνη», μήπως θα πρέπει να ξαναγραφτεί σήμερα;

Πώς σχετίζονται, όμως, όλα αυτά τα τραγικά γεγονότα; Ποιος είναι ο κοινός παρονομαστής της τραγωδίας των ανθρώπων και της τραγωδίας του περιβάλλοντος; Και πώς συνδέονται αυτά τα γεγονότα με την εξαγγελία (31.7.08) του κ. Σπηλιωτόπουλου ότι θα ιδρυθεί συμβούλιο διαχείρισης κρίσεων στις τουριστικές περιοχές; Ο εν λόγω υπουργός κατά την εξαγγελία του αναφέρθηκε στο ναυάγιο του «Sea Diamond» ως χαρακτηριστικό μιας κρίσης που θα μπορούσε να συμβεί οπουδήποτε στον κόσμο. Παρέλειψε, βέβαια, να μας πει γιατί το εν λόγω πλοίο είναι ακόμη εκεί... Καλό θα ήταν ο κ. Σπηλιωτόπουλος προτού προβεί ξανά σε βαρύγδουπες δηλώσεις ιδρύσεως υπηρεσιών ή μηχανισμών ή συμβουλίων να συνεργασθεί με τους συναδέλφους του υπουργούς και υφυπουργούς Οικονομικών, Ανάπτυξης, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Εμπορικής Ναυτιλίας ώστε να δουν πώς μπορούν να συγκροτήσουν ένα διεπιστημονικόδιατμηματικό-διυπουργικό σώμα επιθεωρητών-ελεγκτών ικανό να πραγματοποιεί αληθινούς ελέγχους ώστε οι κρίσεις (διατροφικές, πε ριβαλλοντικές ή τουριστικές) να αντιμετωπίζονται εν τη γενέσει τους και η χώρα να μη ρεζιλεύεται διαρκώς στο εξωτερικό. Διότι το διεθνές ρεζιλίκι της Ελλάδας μάς κοστίζει ακριβά: οι επισκέπτες των μουσείων στην Ελλάδα έχουν μειωθεί κατά 43% το πρώτο τετράμηνο το 2008 σε σχέση με το 2007. Γιατί άραγε; Το πρόβλημα των ελέγχων είναι πολύ σημαντικό και άκρως πολιτικό. Πλημμελείς έλεγχοι του πρώην ΣΔΟΕ έχουν γιγαντώσει τη μαύρη τρύπα του τρέχοντος προϋπολογισμού, με αποτέλεσμα ο συνάδελφος ακαδημαϊκός κ. Αλογοσκούφης να πρέπει να επιβάλει νέους φόρους, ελπίζω άμεσους και όχι έμμεσους. Οι πλημμελείς έλεγχοι του ΕΦΕΤ έχουν δώσει το σύνθημα στην αγορά ότι ακόμη κι αν περάσει λίγο ορυκτέλαιο στο ηλιέλαιο ή στο αραβοσιτέλαιο καμία εταιρεία δεν θα τιμωρηθεί. Οι πλημμελείς έλεγχοι στο νερό έχουν εξαπλώσει το καρκίνωμα του εξασθενούς χρωμίου του Ασωπού ποταμού από τον Ωρωπό ως τη Θήβα και τα Βάγια! Οι πλημμελείς έλεγχοι της πολιτείας στις εταιρείες ψυχαγωγίας οδηγούν σε τραγικό ξυλοδαρμό τουριστών μέχρι θανάτου ή απλά στο να πίνουμε ποτά-«μπόμπες». Με πλημμελείς ελέγχους, όμως, δεν μπορεί καν να εφαρμοστεί η τιμή-πλαφόν στα καύσιμα (παρεμπιπτόντως, τα βενζινάδικα των Εθνικών οδών γιατί εξαιρούνται από το πλαφόν;). Και όλα τα παραπάνω γίνονται με την ανοχή ή ακόμη και υπό τη διακριτική παρακολούθηση της πολιτείας. Για να πάμε μπροστά και να μην ανακαλύπτουμε ξανά τον τροχό, καταθέτουμε μια πρόταση για το θέμα των ελεγκτών: άμεσα πρέπει η πολιτεία να τους εκπαιδεύσει ώστε να μιλούν ενιαία ελεγκτική γλώσσα ανεξάρτητα σε ποιον ελεγκτικό μηχανισμό ανήκουν και να κάνουν πιο αποτελεσματικά τη δουλειά τους! Να τους διδάξουμε πώς να κάνουν ελέγχους πιο στοχευμένους, με επιστημονικά κριτήρια βασισμένα στη σύγχρονη κείμενη νομοθεσία, αλλά και στους ανερχόμενους κινδύνους (π.χ., εξασθενές χρώμιο στο νερό, αλλεργιογόνα και αφλατοξίνες στα τρόφιμα, εκρήξεις-αναφλέξεις στα αμπάρια πλοίων) και σε τελική ανάλυση να τους δώσουμε το- αποδεσμευμένο από πολιτικό κόστος«βάλλετε κατά βούλησιν». Και όποιος ελεγχόμενος παρανομεί πρέπει να υποβάλλεται σε πρόστιμο άμεσα πληρωτέο. Διότι το δόγμα του κ. Σουφλιά «ο ρυπαίνων θα πληρώσει» ή τα 41 μέτρα κατά της ακρίβειας του κ. Φώλια δεν έχουν λύσει ούτε το πρόβλημα της ρύπανσης στον Ασωπό ούτε έχουν «χτυπήσει» τα οργανωμένα καρτέλ στον χώρο του λιανικού εμπορίου.

Ας δώσει επιτέλους η πολιτεία τους απαραίτητους βαθμούς ελευθερίας στους ελεγκτικούς μηχανισμούς αφού τους στελεχώσει κατάλληλα και αξιοκρατικά! Και να επιλέξει ως επικεφαλής αυτών των ελεγκτικών μηχανισμών ανθρώπους με σχετική εμπειρία και σπουδές! Ανθρώπους που θα μπορούν και θα θέλουν να κινηθούν, να εργασθούν, να συγκρουσθούν και να ελέγξουν με μεράκι και αγάπη για τη δημόσια υγεία, για το περιβάλλον, για τον τουρισμό. Ως τότε, όμως, το παιχνίδι της ποιότητας και της ασφάλειας τόσο των αγαθών όσο και των υπηρεσιών θα «είναι στημένο και στα μέτρα τους» και οι αρμόδιες αρχές των προαναφερόμενων υπουργείων απλά θα πιστοποιούν τη διατροφική (αν)ασφάλεια, την αχαλίνωτη ακρίβεια, τα gas-free φέρετρα, τα ακτοπλοϊκά μονοπώλια, τη μαύρη τρύπα του προϋπολογισμού... Και εμείς, άβουλοι και μοιραίοι, θα προσμένουμε ίσως σε κάποιο θαύμα...