Ο Βαγαίος Αγωνιστής Ιερέας Παπανικόλας

To 1865, 80 ετών, ο Παπανικόλας υπέβαλε αίτηση αποζημίωσης για τις εκδουλεύσεις του, όπου αναφέρει ότι υπηρέτησε την πατρίδα στρατιωτικώς και πολιτικώς από τις αρχές του αγώνα μέχρι το 1833 «ενεργών εισπράττων παν δυνατόν δια την εθνεγερσίαν μας». Για ανταμοιβή του δόθηκε μόνον το «Αργυρούν Αριστείον με το Δίπλωμα αυτού». Μαζί με την αίτησή υπέβαλλε και ένα πιστοποιητικό του Ν. Κριεζιώτη (1844), ο οποίος πιστοποιεί ότι ο Παπανικόλας διετέλεσε πρώτα υπό τον Οδυσσέα Ανδρούτσο επί δύο έτη, υπό τον Μήνιο Κατσικογιάννη «και εφρούρει μετ’ αυτού την επαρχίαν Θηβών σχεδόν επι έν έτος». Ακολούθησε τον Ν. Κριεζιώτη και πολέμησε μαζί του στην Εύβοια επί τρείς μήνες. Αργότερα με τον Γ. Σκουρτανιώτη επι τρείς μήνες και πολέμησε στη Θήβα, στο Καπανδρίτη και στα Βίλλια και με τον Θανάση Σκουρτανιώτη «ζωγρήσας με τους συνεταίρους του πέντε Οθωμανούς». 

 Η επιτροπή τον κατέταξε στη Α’ Τάξη Υπαξιωματικών.

Από το βιβλίο που θα κυκλοφορήσει σύντομα: "Τα Βάγια στην Επανάσταση του 1821", (Γ.Ε. Αντωνίου)

«Τα Βάγια Κέντρον Επαναστατών»

«Επειδή εν Θήβες υπήρχε ισχυρά τουρκική φρουρά, απεφασίσθη να κηρυχθεί η Επανάστασις εκτός των Θηβών, εις εν χωρίον. Η τιμή αυτή έλαχεν εις τα Βάγια, εις την πατρίδα του γενναίου οπλαρχηγού Μήτρου Μπινιάρη. Εκεί συνεκεντρώθησαν πολλοί επαναστάται από όλα τα χωριά υπό την αρχηγίαν των μεμυημένων εις την Εταιρείαν και των ζωηροτέρων και αξιωτέρων χωρικών. Οι βαγαίοι οπλαρχηγοί Μήτρος Μπινιάρης, Ιωάννης Πρωτόπαπας και Αθανάσιος Τζουνάρας μετά χαράς δέχονται τους επαναστάτας. Εκεί καταφτάνει ο παπάς της Παλαιοπαναγιάς, ο Παπαζαφίρης με αρκετούς ομόφρονάς του. Οι καπεταναίοι Μάμαλης και Κουτσούρης με πολλά παλληκάρια από το Ερημόκαστρο και το Κασκαβέλι, ο Γεώργιος Μαυροματαίος με πολλούς συμπατριώτες του από το Μαυρομάτι, οι καπετάνιοι Ιωάννης και Βασίλειος Κόλλιας με πολλά παλληκάρια από την Θίσβη, ο Φροσυνός, ο Γκολεμάτης και ο ανδρειώτερος των Θισβίων, ο Δρίτσουλας, ο μετέπειτα αγωνισθείς γενναιώτατα με τον Οδυσσέα Ανδρούτσο εις Γραβιά και ο Γ. Παιτινάρης με συγχωριανούς του από τα Παραπούγγια. Την νύκτα του Σαββάτου προς την Κυριακήν των Βαΐων (3 Απριλίου 1821) κατέφθασαν εις Βάγια, τόπον συγκεντρώσεως, όλοι οι επαναστάται, όπου θα ελάμβανον αποφάσεις διά την κήρυξιν της Επαναστάσεως και δράσιν. Οι Τούρκοι των Θηβών, αντιληφθέντες τας κινήσεις αυτάς των Γκραικών, πληροφορηθέντες και την κήρυξιν της επαναστάσεως εις την Πελοπόννησον και την επικράτησιν του Αθανασίου Διάκου στην Λειβαδιά εφοβήθησαν και απεφάσισαν προς εκφοβισμόν των ραγιάδων να φονεύσουν τον Τουρναβίτην, αλλ’ ούτος ειδοποιηθείς υπό φίλου του Τούρκου κατέφυγεν στα Βάγια, όπου έγινε δεκτός με ενθουσιασμόν από τους εκεί συγκεντρωμένους επαναστάτας. Εν τω μεταξύ έφθαναν τα χαρμόσυνα μηνύματα από την Λεβάδειαν από στόματος εις στόμα και από απεσταλμένους της Δημογεροντίας των Θηβών και των επαναστατών των Βαγίων, ότι ο οπλαρχηγός και αρματωλός Αθανάσιος Διάκος είχε καταλάβει το φρούριον της Λεβάδειας και ότι με τα όπλα των παραδοθέντων Τούρκων της Λεβαδείας είχον οπλισθεί οι επαναστάτες Λεβαδείς. Όταν επιβεβαιώθησαν αι πληροφορίαι ότι η σημαία του Αθανασίου Διάκου με την επιγραφήν «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ή ΘΑΝΑΤΟΣ» εκυμάτιζεν εις το φρούριον και εις το Διοικητήριον της Λεβαδείας εκεντρίσθη τόσον η φιλοτιμία των εν Βαγίοις συνηγμένων επαναστατών ώστε οι ανυπόμονοι εξ αυτών εζήτουν άμεσον δράσιν.» , (Π. Ι.Χατζής).

.........

 https://vagia-kasnesi.blogspot.com/

Ο Οπλαρχηγός Γιωργάκης Παγώνας

Ο Κωνσταντίνος Χρήστου από τις Πλαταιές σε βιβλίο του αναφέρεται και στον οπλαρχηγό Γιώργο Παγώνα: «Ο Γεώργιος ή Γιωργάκης Παγώνας, στην Εκατονταρχία του οποίου κατατάχτηκε ο Ιωάννης Γεωργίου από το Καπαρέλι, δρούσε στην Τοπόλια σαν οπλαρχηγός. Το επώνυμό του δεν το γνωρίζουμε». Στον Γιωργάκη Παγώνα αναφέρεται επίσης σε βιβλίο του και ο Γεώργιος Μίχας. Συγκεκριμένα γράφει: «Λεγόταν Παγώνας από το όνομα της μάνας του, ήταν Αρβανίτης και καταγόταν από τα Βάγια των Θηβών, κατά μαρτυρία του δισεγγόνου του, Γιώργου Παγώνα». Ο Γιωργάκης Παγώνας, γράφει ο Γιώργης Λουκάς-Φανόπουλος, «δεν φέρεται στα μητρώα των Αγωνιστών, ούτε υπάρχει φάκελός του με αίτηση και πιστοποιητικά των εκδουλεύσεών του. Γι’ αυτό και δεν γνωρίζουμε τη βαθμολογική του κατάταξη αμέσως μετά το τέλος του αγώνα. Αλλά όποια κι’ αν ήταν αυτή, μετά τη συνταξιοδότησή του φαίνεται ότι έμεινε ικανοποιημένος και γι’ αυτό ίσως δεν κατέφυγε στην επί του Αγώνος Εξεταστική Επιτροπή.». Ωστόσο πρόκειται περί ενός από τους σημαντικούς τοπικούς στρατιωτικούς αρχηγούς της Βοιωτίας. Ο Γ. Τσεβάς τον φέρνει από τις πρώτες μέρες κιόλας της Επανάστασης να μάχεται επικεφαλής στρατιωτών για την απελευθέρωση της Θήβας. Για την αμέσως όμως επόμενη δράση του δεν τον αναφέρει, απ’ όσα έχουμε υπ’ όψη μας, καμμία πηγή. Κάνουν όμως μνεία γι’ αυτόν πολλοί αγωνιστές στις αιτήσεις και στα πιστοποιητικά των εκδουλεύσεών τους, που υπέβαλαν τότε στην Εξεταστική Επιτροπή. "Όμως η στρατιωτική παρουσία του στη Βοιωτία δεν έπαψε, όπως ξεκάθαρα φαίνεται από τις 10 επιστολές που έστειλε ο Οδυσσέας Αντρούτσος από τις 20 Ιουλίου 1821 ως τις 5 Φεβρουαρίου 1825, να ’ναι σημαντική».

.............

Aπό το βιβλίο: Γιώργος Ε. Αντωνίου, "ΒΑΓΙΑ-ΚΑΣΝΕΣΙ (Βοιωτίας): Διαδρομή στο χώρο και το χρόνο", Αθήνα: A.D.M. Press, 2016. Ιστοσελίδα του βιβλίου: https://vagia-kasnesi.blogspot.com/

Ο Κασνεσαίος Αγωνιστής και Δήμαρχος Θεσπιών Αναγνώστης Χατζής

Ο Αναγνώστης Χατζής ήταν κάτοικος του Κασνεσίου σύμφωνα με το απονεμηθέν στρατιωτικό ενδεικτικό του. Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης πήρε μέρος σε όλες σχεδόν τις μάχες στη Στερεά Ελλάδα. Στο στρατιωτικό ενδεικτικό του αναγράφονται οι μάχες όπου έλαβε μέρος (Εικ. 39). Ο Αναγνώστης Χατζής πολέμησε σε Ανηφορίτη, Θήβα και Ρετζιώνα με τους Μήνιο Κατσικογιάννη και Ζαρίφη. Με τον Ν. Κριεζώτη πολέμησε σε Διακοφτί, Βαθύ, Κάρυστο, Αλιβέρι και Βρυσάκια. Με τον Βάσο Μαυροβουνιώτη πολέμησε σε Ελευσίνα, Χαϊδάρι, Καματερό, Σέγγιο, Πειραιά και Τρικέρι. Όταν δημιουργήθηκαν οι χιλιαρχίες πολέμησε πάλι με τον Βάσο Μαυροβουνιώτη σε Στεβενίκο, Δομπό, Λιβαδειά, Σάλωνα, Μαρτίνο, Μονή Οσίου Σεραφείμ, Ντάπιες Λιθάδας και Άι-Γιάννη Χασιάς. Σε μάχες κατά τη διάρκεια της Επανάστασης σκοτώθηκαν ο πατέρας και ο αδελφός του. Τον χρόνο που ανέλαβε δήμαρχος Θεσπιών ο Αναγνώστης Χατζής η Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (18-4-1857, παράρτημα) μας δίνει κατάλογο κατοίκων της επαρχίας Θηβών που είχαν τα οικονομικά προσόντα για να υπηρετήσουν ως ένορκοι στα δικαστήρια. Το υπέγραψε στις 18-4-1857 ο έπαρχος Θηβών και αντ’ αυτού ο γραμματέας Α.Π. Σουλιώτης. Μεταξύ των κατοίκων των άλλων χωριών της επαρχίας Θηβών είναι και  κάτοικοι από Κασνέσι, Βάγια και Μορόκαμπο.

..........

Απο το βιβλίο: Γιώργος Ε. Αντωνίου, "ΒΑΓΙΑ-ΚΑΣΝΕΣΙ (Βοιωτίας): Διαδρομή στο χώρο και το χρόνο", Αθήνα: A.D.M. Press, 2016. Ιστοσελίδα του βιβλίου: https://vagia-kasnesi.blogspot.com/

Ο Βαγαίος Αγωνιστής και Δήμαρχος Θεσπιών Απόστολος Κουτσούρης

Μετά το τέλος της δημαρχιακής θητείας του Ιωάννη Σκουτέρη, νέος δήμαρχος διορίστηκε το έτος 1846 ο Βαγαίος Αποστόλης Κουτζούρης (Κουτσούρης). Η Εφημερίδα της Κυβερνήσεως αναφέρει: «διά του από 12 Μαρτίου τ.ε. Υ.Β. Διατάγματος διωρίσθη δήμαρχος του δήμου Θεσπιών της επαρχίας Θηβών ο κ. Αποστ. Κουτζούρης και δημαρχιακοί πάρεδροι οι κ.κ. Παναγ. Πρωτοπαππάς, Αθ. Γκίκας, Ιω. Γεωργίου και Κών. Πέτρου». Ο Αποστόλης Κουτσούρης, 57 ετών το 1846, αξιωματικός της Βασιλικής Φάλαγγας, γεννήθηκε και κατοικούσε στα Βάγια σύμφωνα με μαρτυρική του κατάθεση σε υπόθεση αδελφοποιίας στο χωριό Μορόκαμπο το έτος 1846. Την κατάθεσή του υπογράφει ο μητροπολίτης Βοιωτίας Παΐσιος, και επειδή ο ίδιος ήταν αγράμματος, όπως αναφέρει στην κατάθεση, «υπέγραψε» με σφραγίδα που ανέγραφε Α:ΚΟΥΤΣΟΥΡΙΣ.

Ο Βαγαίος αγωνιστής Τζώρας Δήμος του Λουκά, στην αίτησή του για αποζημίωση, αναφέρει ότι υπηρέτησε και στην πεντηκονταρχία του «Αποστόλη Κουτζούρη» (sic). Οπότε επιβεβαιώνεται και η συμμετοχή του Αναγνώστη Κουτσούρη στον Αγώνα ως πεντηκόνταρχου. Το όνομά του δεν περιλαμβάνεται στα μητρώα των αγωνιστών. Πιθανότατα δεν έκανε αίτηση, διότι «πήρε κανονικά σύνταξη και θα έμεινε ικανοποιημένος από τη βαθμολόγησή του». Σημειώνεται ότι ο Αποστόλης Κουτσούρης ως δήμαρχος Θεσπιών έχει υπογράψει πολλές αιτήσεις αγωνιστών από τον δήμο Θεσπιών για συνταξιοδότηση.

................

Από το βιβλίο: Γιώργος Ε. Αντωνίου, "ΒΑΓΙΑ-ΚΑΣΝΕΣΙ (Βοιωτίας): Διαδρομή στο χώρο και το χρόνο", Αθήνα: A.D.M. Press, 2016. Ιστοσελίδα του βιβλίου: https://vagia-kasnesi.blogspot.com/

Ο Βαγαίος Αγωνιστής και Δήμαρχος Θεσπιών Ιωάννης Σκουτέρης

........Το οπισθόφυλλο του βιβλίου: Γιώργος Ε. Αντωνίου, "ΒΑΓΙΑ-ΚΑΣΝΕΣΙ (Βοιωτίας): Διαδρομή στο χώρο και το χρόνο", Αθήνα: A.D.M. Press, 2016. Ιστοσελίδα του βιβλίου:  https://vagia-kasnesi.blogspot.com/

O Οπλαρχηγός Αγωνιστής- Αξιωματικός της Φάλαγγας Μήτρος Μπινιάρης

O ΜΗΤΡΟΣ ΜΠΙΝΙΑΡΗΣ γεννήθηκε στο Μoρόκαμπο το έτος 1798 και σε ηλικία 21 ετών πήρε τα όπλα κατά των Τούρκων, αμέσως με την έναρξη της επανάστασης του 1821. Ο Μήτρος Μπινιάρης ήταν και αυτός μεταξύ των πρωτοπόρων της επανάστασης, οι οποίοι παρευρέθηκαν στα Βάγια, τέλος Μαρτίου ή αρχές Απριλίου 1821, όπου καταστρώθηκαν και τα πρώτα επαναστατικά σχέδια κατά των Τούρκων.

Ο Μήτρος Μπινιάρης έλαβε μέρος στην πολιορκία των Θηβών και στη μάχη για την κατάληψη του Ανηφορίτου Θηβών, κάτω από τις διαταγές του Γιάννη Λάππα όπου, όπως αναφέρει ο ιατρός και ιστοριοδίφης Γ. Τσεβάς, «έδειξεν τόλμην και ανδρείαν αξιοθαύμαστο».

Μετά την διέλευση του Μαχμούτ πασά της Δράμας (Δράμαλη) από τη Βοιωτία το 1822, ο «λεοντόκαρδος» Μήτρος επικεφαλής 120 παλικαριών, μαζί με 140 Θηβαίους υπο την αρχηγία του ηγούμενου Σταύρου Μπεκιρώνα και 260 Ταναγραίους και Δερβενοχωρίτες υπο την αρχηγία του Αθανασίου Σκουρτανιώτη συνεκρότησαν σώμα για την προστασία της επαρχίας Θηβών από Τούρκικες επιδρομές.

Στίς 19 Μαίου 1824 ευρίσκεται στο Ναύπλιο όπου μετά από αιτησή του πρός το Υπουργείο των Πολεμικών, ζητά να τεθεί στήν διάθεση της πατρίδας μαζί με 60 παλικάρια. Ο οπλαρχηγός Μήτρος Μπινιάρης επολέμησε, μέχρι το 1825, μαζί με τους ήρωες της επανάστασης Οδυσσέα Ανδρούτσο, Νικόλαο Κριεζώτη και Βάσο Μαυροβουνιώτη. Την άνοιξη του 1825 o Μπινιάρης, αρχηγός σώματος παλικαριών από την επαρχία Θηβών, πήγε στην Κρήτη για να ενισχύσει τους εκεί επαναστάτες. Εκεί τέθηκε κάτω από τις διαταγές του Καλλέργη και πολέμησε σε πολλές μάχες, μεταξύ των οποίων και στη μάχη για τη νικηφόρο κατάληψη του φρουρίου του Κισσάμου.

Στη μάχη για τη κατάληψη του μικρού, αλλά δυσπόρθητου φρουρίου της Γραμβούσης (Κίσσαμος, Κρήτη) έπεσαν ηρωϊκά μαχόμενοι τα αδέλφια του Αναστάσιος Μπινιάρης, Κωνσταντίνος Μπινιάρης και Νικόλαος Μπινιάρης. Ο Μήτρος τραυματίστηκε σοβαρά σ’ αυτή την μάχη και επέστρεψε από τη Κρήτη αρχές του 1826. Το σώμα με τα παλικάρια του απο την επαρχία Θηβών τέθηκε στη διάθεση της Κυβερνήσεως. Αρχικά με τους Διονύσιο Ευμορφόπουλο και Στάθη Κατσικογιάννη και αργότερα με τον Γεώργιο Καραϊσκάκη.

Πριν το τέλος του 1826 ο οπλαρχηγός Μήτρος Μπινιάρης τέθηκε υπό τις διαταγές του αρχιστράτηγου της Στερεάς Ελλάδος Γεώργιου Καραϊσκάκη. Τον ακολούθησε σε όλες τις νικηφόρους εκστρατείες όπου πολεμούσε με θάρρος και ηρωϊσμό. Ο Μήτρος Μπινιάρης πολέμησε με «ξεχωριστή ανδρεία» στη περίφημη μάχη της Αράχωβας στις 24 Νοεμβρίου 1826. Ο οπλαρχηγός έλαβε μέρος σε όλες τις μάχες στο πλευρό του Καραϊσκάκη μέχρι και το θάνατο του στις 23 Απριλίου 1827.

Το 1828 ο κυβερνήτης της Ελλάδος Ιωάννης Καποδίστριας διόρισε αρχιστράτηγους για την Ανατολική Ελλάδα τον Δημήτριο Υψηλάντη και για την Δυτική Ελλάδα τον Richard George. Ο Μήτρος Μπινιάρης πλαισίωσε τον αρχιστράτηγο Δημήτριο Υψηλάντη και πήρε μέρος σε πολλές μάχες στην Στερεά Ελλάδα και στην Πελοπόννησο, «καθ’ άς επολέμησε μετά τόλμης και γενναιότητος».

Μετά την απελευθέρωση ο οπλαρχηγός Μήτρος Μπινιάρης προάχθηκε σε αξιωματικό του νεαρού Ελληνικού κράτους και τιμήθηκε με το “Παράσημο το Αγώνος” και το “Σταυρό του Σωτήρος”. Του απενεμήθη ο βαθμός του Ανώτερου αξιωματικού (Συνταγματάρχη) της Φάλαγγας.

Ο οπλαρχηγός Μήτρος Μπινιάρης άφησε την τελευταία του πνοή στα Βάγια, το έτος 1875, σε ηλικία 77 ετών. Ετάφη στην εκκλησία του Άγιου Αθανάσιου στο Μωρόκαμπο. Λίγο πρίν απο το 1940, μετέφεραν τα οστά του στα Βάγια ...

...............

Από το βιβλίο: Γιώργος Ε. Αντωνίου, "ΒΑΓΙΑ-ΚΑΣΝΕΣΙ (Βοιωτίας): Διαδρομή στο χώρο και το χρόνο", Αθήνα: A.D.M. Press, 2016. Ιστοσελίδα του βιβλίου: https://vagia-kasnesi.blogspot.com/